Haust? Snart jul jo!

Vi har gjort mykje i haust.

Slagmarka

Faktisk ganske sleipt å sykle også , i alle fall på stiane her.

Vi  har sklidd rundt i leira på champ de bataille i Waterloo. Vi har fått kart over området, ser de. Så nå har vi vore der Napoleon stod med troppene sine. Og sett for oss korleis den prøyssiske generalen Blücher kom skliande inn frå venstre, vi veit  kor Wellington stod med sine tropper. Han hadde plassert seg på eit høgdedrag og hadde full oversikt då dei franske soldatane kom oppover i leira. For det hadde regna heile natta før slaget,  og det var strålande sol og varmt den 18. juni då dei barka i hop. 
Men var eigentleg marechal Ney ein feiging? Og var det naudsynt å byggje ein slik diger pyramide for prinsen av Oranien?
Sjølve slagmarka er bare 3 kvadratkilometer, så det blei fort fullt når dei skaut ned nokre hestar og slikt.

Butte de Lion

 Det er blitt funne eit nesten intakt skjelett av ein engelsk soldat  då dei dreiv og laga ny parkeringsplass ved Butte de Lion i fjor. Han hadde litt pengar på seg, og ei skei til å eta med og slikt. Vanlegvis blei dei falne soldatane robba for alle verdisaker av bøndene i kring slagmarka, det var vel deira måte å få litt att på for øydelagt avling. Etterpå blei soldatane lagde i massegraver på staden. Denne soldaten var 5 fot 1 tomme, nok som tilsvarer ca 1 m og 55, altså mykje mindre enn Napoleon som faktisk var i kring 1,70 m fordi den franske foten var lenger enn den engelske på den tida.
Kan vi då etterkvart få slutt på den ufyselege baktalinga og ryktespreidinga om Napoleon? At han var så liten? Det er desse engelskmennene som står bak, vi veit det nok!

 Det vert skikkeleg jubileum her i 2015, då vil vi gjerne vera der.
Tenk på at diktet "Terje Vigen " (Ibsen - der bode en underlig graasprengt en...) hentar handlinga frå kornblokaden under napoleonskrigane. Noreg var ei del av verda den gongen også, og då var det vi som svalt.

Kastanjer

Heime har vi også kastanjer, hestekastanjer. Dei blomstrar regelmessig mellom anna i Bygdø allé, og då kan

Ordentlege kastanjer med dusk.

som kjent,  "mangt et under skje". 
Hestekastanjar kan ein ikkje bruka til så mykje. Dei er veldig gode å ha i lommen og kjenna på, også kan ein lima dei på sånne runde greier og laga nydelege dørkransar.
Ordentlege kastanjer Castanea sativa, blomstrar også her nede. Når det vert haust, kan ein henta dei, steikje dei i omnen og eta dei.
Skalet rundt er ikkje bare piggete som på hestekastanjane, men dei er så jysla mykje meir piggete, beint fram fiendtlege vil eg seia. Når dei kjem ut av skalet har dei ein liten dusk i enden.

Steikte og skrelte kastanjer.

Vi henta og steikte i omnen, alltid spennande å prøva noko nytt og å læra noko nytt. Ikkje veldig spennande smak, tykte eg, men ein kan sikkert gjera mykje med dei. Vi åt dei med smør og salt.

Mons eller Bergen

-ligg sør i Wallonia. Der hadde vi ikkje vore før vi drog der ein søndag for å gå på Warhol-utstilling og

Warhol i Mons

Norsk skulptur - spennande

norsk-belgisk kunstutstilling. Morsomt og ganske forvirrande med denne språkdelinga, Byen Mons heiter altså Bergen på neerlandais, det er ei direkte  omsetjing av det franske namnet. Brain l'Alleud heiter Eigenbrakel og det skjønar ikkje eingong mannen min som lærer seg neerlandais.  Ein må vita kor ein skal hen, for å seia det slik. 
Mons er ein sjarmerande by, nydeleg gamleby, Warholutstillinga var fin, kunstutstillinga gjorde inntrykk. Ein flott katedral var det også her.

Haust, snart jul.

Hausten har gått fort, den plar gjerne det? Vi har hatt mange vakre dagar med flotte haustfargar, men sjølvsagt mykje regn også. Eg er godt i gang (halvvegs) med årseining i fransk på école superieure d'Østfold. I tillegg til fransk på "skulen" ein sykkeltur unna, vert det fransk fire og ein halv gong i veka.

Ved La Hulpe

Tenåringen går på svensk gymnas og jobber heftig med leksene, og mannen gjer mykje spennade og interessant på sin jobb.
 Gutane kjem ned om ei dryg veke, og eg skal prøve å få skrive nokre julekort snart.
 Pinnekjøtet er sikra, kjøt og kårabi er komen par avion frå Mega på Kleppe. Dersom kålrabien  ikkje held seg til jul skal eg seia frå. 
Har elles kjøpt frø og satsar på storproduksjon av kålrabi til våren. Vi har absolutt ein marknad her!

Napoleon og alt det der - nokre presiseringar

Vi bur i nærleiken av det jordet der Napoleon opplevde sitt siste store nederlag.

På slagmarka- men kor?

Hatten under armenbilete frå
investerarcitat.se

Der stod han då, på slagmarka - og nå snakkar vi ikkje om badet til tenåringen -  med den eine handa litt inni frakken, og den litt rare trekanta hatten han likte så godt. Han hadde laga mange slike hattar av avispapir ("Le Corse")   då han var liten, og hadde forbanna seg på at dette skulle det bli mote av.
 Men kor stod han? Han stod aldeles ikkje i Waterloo - jordet der slaget stod ligg i Braine l'Alleud (skal uttalast Bræn Lalød). Der stod han og nynna på slageren :

Braine l'Alleud 
je suis defaite,vous gagnez le guerre
Braine l'Alleud
Finalement je trouve mon Braine l'Alleud
oh oh oh oh

Men det svingte ikkje heilt.
Språkmektig var han jo. Og Braine l'Alleud heiter Eigenbrakel på néerlandais - sjølvsagt så totalt forskjellig at du må vita om det for å vita at det er same staden.


Eigenbrakel
Ik ben geslagen U wint het oorlog
(gjekk ikkje i det heile på flamsk.)

Han kikka rundt seg og såg skiltet til nabobygda Waterloo i nord.
"Waterloo" tenkte Napoleon , "her har vi noko! Kanskje engelsk funkar?"
Og resten er historie:

Waterloo
I was defeated .- you won the war
Waterloo
finally facing my Waterloo
oh oh oh

Wellington derimot

Han med gummistøvlane - sikkert naudsynte i denne leirete gjørma - han overnatta på gjestegiveriet her i Waterloo. Det er museum nå, vi har ikkje vore der ennå, men vi skal.

 Rykter og baksnakking

Napoleon var ikkje spesielt liten  av vekst- dette er sleip baksnakking frå engelskmennene si side - han var middels høg for si tid. Han laga sannsynlegvis ikkje napoleonskaker heller, men han må ha vore ein fantastisk karismatisk mann, med usedvanlege talegåver for å greia å koma tilbake og å samla ein hær på den måten han gjorde.

 

Spørjekonkurranse eller kviss.

1. I juni i 1815 hadde Napoleon kome hit til dette jordet frå ei øy der han var i eksil.
Kva heitte denne øya?

2. Kva slags dessert er det som rimer på namnet på denne øya? Kan det gje meg oppskrifta eller i det minste nemna hovudingrediensane.

3. Popbandet Abba vann Melodi Grand prix med låta Waterloo eit år.  Kva for eit år?

Butte de Lion

Hadde dei tidlegare prøvd seg med låtar til Grand prix - i tilfelle kva slag låt og når?


4. I 1815 fanst ikkje Belgia som stat. Kven var det som herska over dette området då? Kva var nåverande Belgia ein del av?

5. For Noreg er jo 1814 eit viktig årstal, og det var det jammen for Napoleon også. Kva slags stort slag var det han tapte då - som  sendte han eksil på øya vi vil ha namnet på  i første spørsmål? ( Dette slaget hadde større politisk betydning, men er ikkje blitt noko symbol for nederlag på same måte som slaget ved Braine l'Alleud. Ikkje ein einaste song om dette slaget heller.)

6. Kjent dikt/song inneheld denne strofa:   ...han dør dog ensom på.... Kor døydde Napoleon Bonaparte. Kva for dikt er strofa henta frå (namn på diktet)? Forfattar ?

Svar i kommentarfeltet nedanfor.