Napoleon og alt det der - nokre presiseringar

Vi bur i nærleiken av det jordet der Napoleon opplevde sitt siste store nederlag.

På slagmarka- men kor?

Hatten under armenbilete frå
investerarcitat.se

Der stod han då, på slagmarka - og nå snakkar vi ikkje om badet til tenåringen -  med den eine handa litt inni frakken, og den litt rare trekanta hatten han likte så godt. Han hadde laga mange slike hattar av avispapir ("Le Corse")   då han var liten, og hadde forbanna seg på at dette skulle det bli mote av.
 Men kor stod han? Han stod aldeles ikkje i Waterloo - jordet der slaget stod ligg i Braine l'Alleud (skal uttalast Bræn Lalød). Der stod han og nynna på slageren :

Braine l'Alleud 
je suis defaite,vous gagnez le guerre
Braine l'Alleud
Finalement je trouve mon Braine l'Alleud
oh oh oh oh

Men det svingte ikkje heilt.
Språkmektig var han jo. Og Braine l'Alleud heiter Eigenbrakel på néerlandais - sjølvsagt så totalt forskjellig at du må vita om det for å vita at det er same staden.


Eigenbrakel
Ik ben geslagen U wint het oorlog
(gjekk ikkje i det heile på flamsk.)

Han kikka rundt seg og såg skiltet til nabobygda Waterloo i nord.
"Waterloo" tenkte Napoleon , "her har vi noko! Kanskje engelsk funkar?"
Og resten er historie:

Waterloo
I was defeated .- you won the war
Waterloo
finally facing my Waterloo
oh oh oh

Wellington derimot

Han med gummistøvlane - sikkert naudsynte i denne leirete gjørma - han overnatta på gjestegiveriet her i Waterloo. Det er museum nå, vi har ikkje vore der ennå, men vi skal.

 Rykter og baksnakking

Napoleon var ikkje spesielt liten  av vekst- dette er sleip baksnakking frå engelskmennene si side - han var middels høg for si tid. Han laga sannsynlegvis ikkje napoleonskaker heller, men han må ha vore ein fantastisk karismatisk mann, med usedvanlege talegåver for å greia å koma tilbake og å samla ein hær på den måten han gjorde.

 

Spørjekonkurranse eller kviss.

1. I juni i 1815 hadde Napoleon kome hit til dette jordet frå ei øy der han var i eksil.
Kva heitte denne øya?

2. Kva slags dessert er det som rimer på namnet på denne øya? Kan det gje meg oppskrifta eller i det minste nemna hovudingrediensane.

3. Popbandet Abba vann Melodi Grand prix med låta Waterloo eit år.  Kva for eit år?

Butte de Lion

Hadde dei tidlegare prøvd seg med låtar til Grand prix - i tilfelle kva slag låt og når?


4. I 1815 fanst ikkje Belgia som stat. Kven var det som herska over dette området då? Kva var nåverande Belgia ein del av?

5. For Noreg er jo 1814 eit viktig årstal, og det var det jammen for Napoleon også. Kva slags stort slag var det han tapte då - som  sendte han eksil på øya vi vil ha namnet på  i første spørsmål? ( Dette slaget hadde større politisk betydning, men er ikkje blitt noko symbol for nederlag på same måte som slaget ved Braine l'Alleud. Ikkje ein einaste song om dette slaget heller.)

6. Kjent dikt/song inneheld denne strofa:   ...han dør dog ensom på.... Kor døydde Napoleon Bonaparte. Kva for dikt er strofa henta frå (namn på diktet)? Forfattar ?

Svar i kommentarfeltet nedanfor.

Femmes au foyer - fidelité

Rett omsett er det om husmødre  og truskap, men nå er det truskap mot butikkane det handlar om. Eg har lagt ved nokre bilete av blomar og grasklypp - det vert etterkvart vår her.

Carte de fidelité - generelt

Eg har ein haug med kort. Kort hos Carrefour, Plus-kort hos DelHaize og Di, kort frå diverse

Mannen klypper plen - laurdag

parfymeri eg sjeldan bruker. Kort på apoteket der dei har så gode sjampoar og eg får så mange prøvar. Kort hos frisøren der eg går for sjeldan, og som farger håret mitt i rare raudfargar.

Ja, det vert definitivt veldig kort hår frametter, her snakkar vi om både språkvanskar og kulturforskjellar..

Carrefour - spesielt

 Det einaste eg alltid hugsar å bruke er Carrefour-kortet for der handlar eg daglegvarer, og eg er der ofte.
Der har dei også andre kort. Eg har brødkort som eg stemplar kvar gong eg kjøper brød.. Kvart ellevte brød er då gratis, men ikkje alle slag. Det gjeld dei små formbrøda. 
I tillegg har dei alle slags promotions og slikt. Fram til mai har eg eit kort eg stemplar kvar gong eg har handla for 25 euro, når kortet er fylt opp får eg ei flaske vin - en heilt grei bordvin. Eg har fått nokre slike - kjekt det for ein nordmann å FÅ vinflasker på butikken.

I tillegg  får eg poeng kvar gong eg handlar der. Nå har eg vel drygt 5000 poeng eller noko, men dei veit eg ikkje heilt kva eg skal gjera med.

Men timbres derimot

Store og små handkle - 70% avslag -
vaskekluter følgjer også med

Timbres kjære vener, eller zegels på néerlandais, eller klistremerker på norsk, det er sånne du får når du har kjøpt for eit visst beløp. Så klistrer du dei på eit ark  -   "Noko må dei finna på"  - som svigermor mi ville ha sagt det. Her har eg full kontroll! 
Når arket er fullt kan du kjøpa ting til ein billig penge, for eksempel kasserollar eller fine handkle.
Eg har kjøpt både kasserolle og mange fine handkle.
Fargane -  krem og mørk grå er kanskje ikkje så livlege, men er resultat av eit kompromiss i heimen: mannen liker ikkje lilla og turkisfargen dei tilbaud var ikkje pen.

Tid tar det

Det å handla på butikken tar sjølvsagt ein del tid. Ein skjønar jo at dei forskjellige promotions

Ville påskeliljer i skogen

må vegast opp mot kvarandre og diskuterast - kva er det beste for meg? Mange har også einslags matsjekkar dei handlar med, alle desse lappane skal jo registrerast og leggjast ned i forskjellige lommar og poser. 
Kassadamene er ekspertar på alt dette, og tek seg i tillegg også alltid tid til å prata litt ekstra med folk dei kjenner, kyss på kinnet og ça va?
I byrjinga hadde eg det travelt og tykte det var ineffektivt, nå pusta eg med magen og tykkjer det er ganske hyggeleg. Vi helsar alltid på folk på butikken - bonjour med eit smil og au revoir når vi går med varene våre, kjekt det.

Ein påske på Tenerife

Her ser de lavasteinen og den svarte sanden lenger ute

Litt kort påske då, bare skjærtorsdag til tysdag.
Det har vore den kaldaste mars i manns minne. Då snakkar vi om menn som har godt minne. Vi må tilbake til 1845 for å frysa like mykje her i Belgia som i år.
Vi tok ingen sjansar nå i påsken. Ikkje noko slikt at "det er sikkert fint langs middelhavet" "det er jo så vakkert på Mallorca", denne gongen reiste vi tilstrekkeleg langt sør.

Hotellet

 Skjærtorsdag grytidleg gjekk flyet til Tenerife - det tok bare tre timar og tre kvarter. På sørsida av øya er det solsikkert og der hadde vi bestilt hotell - H10 Las Palmeras  - med halvpensjon (fordi det  kosta så lite ekstra) som låg omtrent på stranda. Firestjerners var det. Det rare er at alle hotella i området

Mann og strand

var firestjerners .....

Herleg var det med sol og varme. Fine joggeturar langs strandpromenaden før frokosten som var overdådig og langvarig.  På hotellet var det mykje engelskmenn, nederlendarar, tyskarar og russarar. Også nordmenn sjølvsagt - alle stader.

Stranda og havet

Tenåringen og eg

Tusleturar til stranda der den største bekymringa var å få smurt seg tilstrekkeleg med solkrem

Må smørja føtene også

faktor 30 så vi ikkje blei brende. 
På strendene der vi solte oss var det kjørt på lass med sand frå Sahara. Sanden på Tenerife er svart. 

"Fiskespa" tok vi også. Tenåringen har snakka om det lenge og vi slo til alle saman. Ein tank med  små fisk som åt den harde huda på føtene våre, det kitla litt, men ikkje ubehageleg. Etterpå fekk vi mjuke babyføter.

Ein kafe med havutsikt der vi beundra dei
fantastiske surfarane som dansa på bølgjene, det var mange surfarar der. 
Fargerike og altfor kortvarige solnedgangangar. 

Mannen, eg og havet

El Tejde

Vi var på El Tejde også - skikkeleg vulkan. Det siste store utbrotet var i king 1790. Imponerande klippeformasjonar i landskapet, og så låg det snø der oppe. 
Vi tok banen opp til 3550 m. Dei siste 200 metrane opp til krateret må du ha spesielt løyve for å gå.
 Eg har aldri vore så høgt oppe før, Galdhøpiggen er bare 2469 m, og eg fekk beint fram vondt i hovudet. Eg vert nok ingen tindebestiger.
I området rundt El Tejde er landskapet  audsleg, tørt og ørkenaktig  med ein og annan kaktus. Mange av dei såkalla spaghettiwesternfilmane skal vera spelte inn i området, og vi hadde ingen problem med å sjå for oss Clint Eastwood her.

 Også tjukke slekta då

Clint'ern bak klippa til venstre.

Det aller raraste var at vi møtte onkelen og tanten til mannen på stranda på Tenerife. Vi gjekk bortover og såg ein mann som likna sånn på onkel Gunnar. Og så var det han, og tante Hildur låg borti høgget på ein solseng, det same gjorde søskenbarnet med mann og lita dotter. 

Veldig koseleg og svært overraskande. Vi visste at dei likte seg godt på Tenerife, men ikkje at dei var der då,  og heller ikkje kvar  på øya dei pla halda seg.

Heim igjen

Tysdag morgon var det heimatt. Vi hadde bare fem dagar og skulle gjerne hatt eit par til. Framleis kaldt heime, men spirene mine har overlevd, dei trur i alle fall på vår.

Litterær spørjekonkurranse (quiz)

 Bok utgitt for meir enn 150 år sidan. Tittel omsett til norsk "Ein vinter på (kjent middelhavsøy)"

Litt grumsetet solnedgang - så prøv sjølv å ta
bilete av solnedgangar med eit billeg digitalkamera
med automatblitz - bare prøv , sjå kor lett det er!

  
1. Kva for ei middelhavsøy talar vi om her?

2. Psevdonymet til forfattaren
3. Det verkelege namnet  til forfattaren av boka

4. Namn og yrke på kjærasten til forfattaren som også var med
5. Har øya verkeleg vore eit kongedømme (før Svein)?
6. I ein kjent nåtidig bestseljarroman frå mellomalderen er dette eventuelle monarkiet årsak til mykje uro.
Namn på roman  og forfattar.

Svar i kommentarfeltet  s'il vous plaît

Passa porta - litteraturfestivalen

-er ei årviss storhending i Brussel med inviterte forfattarar frå heile verda. Nå i mars skulle

På veg inn

Knausgård vera der. Den tredje boka i Min kamp-serien er omsett til nederlandsk, det same er dei to første bøkene han skreiv, før han begynte på serien. Knausgård er verkeleg ei stor stjerne i det nederlandskspråklege området.

På fransk er det visst bare den første boka i Min kamp-serien som er omsett.

Det hadde snødd om natta - mange cm så vi var redde for at det blei lite folk. Men vi var ganske mange som kom for å høyre Ana Luyten intervjua han om tredje boka. 

Dette var på KVS Koninklijke Vlaamse Schouwburg - der det var ein praktfull kafe som det er

Sjå det taket - også lysekrona!

bilete av her.
Vi sakna opplesinga til Knausgård denne gongen. Han les på ein veldig musikalsk og fin måte. Etterpå var det boksignering og boksal. Då tusla vi ut i snøen som begynte å smelta.

Lenke til festivalen.
http://www.passaporta.be

Bardisk m glaserte flier

Visst skal våren koma

- men er det naudsynt å somla så fælt då?

Jord,frø planter, knolla og lauk.

Vi hadde vår i to dagar. Eg fauk ut i verda -
i yr lukke kjøpte eg  dahlia-knollar av ymse slag (georginer), eg kjøpte gladiollauk, frøposar - deriblant tre forskjellige typar duftande erteblomster og flittiglise til nordsida, to sekker jord til leira, og eit lite brett blå stemor.
Lurte litt på kvifor det bare var stemor på hagesenteret, men det er liksom ikkje så mykje fart i det hagesenteret så eg tenkte det var vel greitt.

Ut og spa i det herlege vårveret - nærare 17 varmegrader. Spavende leira, spadde ned kompost og ny jord.  Stemødrene sette eg ned litt hist og pist. Dette er tøffe damer som toler nokre frostnetter. Eg la georgineknollane litt grunt og gladiolane litt djupt inntil husveggen. Georginene plar eg elles leggje i månadsskiftet april /mai heime i Sandvika. Då er det lite fare for hard frost, og georginene er smarte, dei held seg under jorda til dei skjønar det er greitt å koma opp.
Og eg er jo veldig langt sør då? Vert ikkje meir vinter her vel?

Kvitt og kaldt

Men det var då det verkeleg blei vinter. Eg fekk spadd ein halv sekk jord på georginene før det kom ein del snø att. Snøen kom  med vind frå nordaust - kald vind. Og temperaturen datt som ein stein. Minus 8 var det i periodar. Det var då vi ikkje hadde chauffage. Periodane med jysla kaldt varte heldigvis ikkje lenge, og eg spadde dobbelt lag med isolasjon(snø) oppå georginene. Så det kan vera det har gått bra. Stemødrene har elles greidd seg fint! Og eg krysser alt eg har for at dei fæle kuldegradene ikkje skal ha krope så langt ned i jorda at georginene er daude.

 Men det er ekstremvinter her dette. Har'kje vore så låge temperaturar  i mars sidan  1845. Faren til fransklæraren min fylte 81 år i første halvdel av mars og hadde aldri før opplevd snø på fødselsdagen sin.

Men erteblomstene

Erteblomster i plastbeger. Dei andre spirene er
Lavatera trimestris

spirer som bare det. Tre slag har eg kjøpt, ein kvit, ein mørk lilla nesten svart og nokre som ikkje vert så lange som eg skal ha i potte. Eg gler meg til en deilige lukta.
Lavatera trimestris er også ein grei sommarblomst som spirer godt. Det er verre med flittiglisene. Dei har hittil vore late og slett ikkje levd opp til namnet sitt, ikkje ei spire. Men eg veit at når dei eingong vert store fine planter ute i  hagen min så blomstrer dei heilt til frosten kjem.

Så du også vel !

Her får de mitt allerbeste tips for å få rask spiring på erteblomstfrø:
Ta eitt og eit erteblomstfrø og kutt bitteltt i skalet på frøet med ein kniv f.eks  Legg det så eit døger i vatn. Etterpå plasserer du frøa i fuktig papir, kaffifilter er fint. Pass på at kaffifilteret alltid er litt fuktig. Nå er det bare å følgja med. Du vil snart sjå at erteblomstfrøa sender ut forsiktige små røter Og så skal dei  plantast. Pass på å setja dei i ei djup potte dersom du sår inne. Erteblomstene har såkalla pælerøter som helst ikkje skal forstyrrast. Greitt å planta i mjølkekarti\ongar, då kan du bare riva opp pappen etterpå.
Lukke til!

Sjåfasjen er i stykker og nå vert det kaldt!

Sjåfasjen (lydskrift for chauffagen) vår har stønna og bore seg i det siste. Sidan vi ikkje har nokon erfaring med sjåfasjar, har vi tenkt at han må nå få lov til å bråka litt han også. Nokre gonger har radiatorane vore litt kalde, og av og til har det ikkje vore varmt vatn når tenåringen skulle vaska håret. (Tenåringen har mykje meir hår enn oss andre).

Kaldt og kaldare

Chauffagen - den grøne dingsen nede
skal bytast

På torsdag kveld var det kaldt, men fredag morgon var det varmt att og alle var glade. Fredag kveld blei ein kald  kveld igjen og det same blei laurdagen. Vi hadde tenkt oss til Lille i Frankrike, bare ein biltur unna, og tenkte at vi skulle få la sjåfasjen furta i fred ei stund. Men laurdag kveld og søndag morgon var det framleis kaldt og vi ringde til technicien.
Vi har ingen ekstra omnar, vi har ikkje peis, vi har bare radiatorar her i huset. Heldigvis har vi straum og kan varma vatn på komfyren. Dessutan har vi mange, nydelege heimestrikka (for ikkje å seia sjølvstrikka) genserar og kofter som var gode å ha på seg når temperaturen i stova gjekk ned.

Fin fasade i jugendstil - Lille

Teknikaren kom, han drog i leidningar, stakk skrujernet inn i kontakten for å kjenna om det var straum der (det var det - sikring også!),  og fortalde om alt han gjorde.  Dette er ting som eg knapt nok skjønar på norsk -  noko om å skifta fasar ( nei, dette har ingen ting med astrologi å gjera), men det høyrest jo som alt anna mykje finare ut på fransk. Han snakka dessutan lenge om alle dei forskjelliga fabrikata som finst av sjåfasjar, og at ein derfor ikkje kunne ha så mange delar på lager. Han konkluderte med at det var ein del som var i stykker og måtte skiftast ut, den måtte bestillast og det skulle han gjera grytidleg  måndag morgon.
Mannen og eg fekk trent og dusja på helsestudioet vårt. Vi blei alle inviterte på middag og peis av nokre gilde folk som også lånte oss elektrisk omn.
Så nå sit vi her og har det varmt i stova og på kjøkenet, temperert på badet og kaldt elles. 
Vi håper delen kjem og blir skifta i morgon. Utover i veka skal det bli jysla kaldt. Ifølgje yr.no vert det ned mot minus 7 på onsdag og på fredag bikkar det ned mot minus 14.

Eg vil bare ha sagt at eg flytta ikkje til Belgia for å få det like kaldt som heime på austlandet - nokon har misforstått noko her.

Men Lille

Bruktbokmarknad i den gamle Lille

er ein fin by. Tenåringen hadde med ei veninne, dei skulle shoppa. 
Mannen og eg skulle vandra i byen og sjå oss i kring. Charles de Gaulle er fødd i Lille, mor hans kom der i frå. Det var også eit fint kulturhistorisk museum der, med fleire måleri av Brueghel. Mange fine og spesielle motebutikkar,  eit morosamt bruktbokmarknad i l'Ancienne Bourse - ein stasbygning, og ein koseleg gamleby som er godt teken vare på. Dette er ein by som, som  så mange i Flandern, har ei historie med veveri og tøyproduksjon.

 Det er vondt å sjå barn tigga ved innkjørselsvegane til byen, men det såg vi her, som så mange andre stader - også i Brussel.

I parken rundt citadellet var det ganske mange dumdristige krokus som trudde på vår. Citadellet frå 1600-talet, ligg på øya  i elva som gav byen namn l'ile(tyder øya på fransk), men det var ikkje ope for besøk.

Og på heimvegen leidde dama som bur under panseret på "den store fine bilen", oss rundt halve Belgia på tulletur før vi endeleg kom heim til det kalde huset - rare greier.

 

Å velja

Det er mange slags val, og  alle er ikkje like lette. Nokre kan synast vanskelege akkurat der og då, men resultatet får kanskje ikkje så alvorlege konsekvensar. 

Bollar for eksempel. Eg lagar som nokre av dykk veit,  gjerne Iduns beste bollar. Oppskrifta er ei blanding av ei bolleoppskrift eg fekk av ein kollega på biblioteket på Statens arbeidsmiljøinstitutt for lenge, lenge sidan, og nokre tips frå Ingrid Espelid Hovig.
I går laga eg dei med sjokolade og då går det sånn:

Under arbeid

Iduns beste bollar med sjokolade

500 g sikta kveitemjøl
3 dl mjølk 
100 g smør
1 dl sukker
1 snau ts hjortetakksalt
1 ts kardemomme (støyt kardemommefrø fint i ein liten mortar - det gir ein frisk kryddersmak - gjer nå det!)
50 g gjær eller 1 pose tørrgjær

100 g sjokolade mørk eller mjølke-
eventuelt samanvispa egg til pensling

Ta mesteparten av mjølet i ein bolle og bland inn sukker , krydder, hjortetakksalt og tørrgjær dersom du bruker det.
Smelt smøret i ei lita gryte, ha oppi mjølka, dersom du bruker tørrgjær kan du la denne væska få ein høgare temperatur enn dersom du bruker vanleg gjær. Ved vanleg fersk gjær rører du ut gjæren i noko av væska når den er fingervarm. Ved tørrgjær heller du væska oppi mjølblandinga når den er litt varmare  enn fingervarm.
Elt og knø - eg har'kje sånn stor kjøkenmaskin så eg bruker nevane. Du treng ikkje elta  like lenge som når du bakar grovbrød, men bruk gjerne litt tid. La heva til deigen har laga seg gassbobler og er blitt mykje større.
Ta deigen ut på bakebordet  og hiv på meir mjøl. Sjokoladen har du hatt liggjande i kjøleskapet så den er kald og lett å hakka opp med kniv, og blandar den i . Du kan også bruke matmølle/foodprocessor dersom du har slikt, men det er jo meir å vaska då.

Ferdig!

Av ein slik porsjon får du opp imot 20 bollar dersom du lagar dei små. Eg likar best små bollar for då orkar eg fleire. Pensle gjerne med samanvispa egg dersom du vil ha fin overflate og ikkje har eggeallergikarar i huset.
La etterheve ca 20minutt før du set dei inni midten på ein forvarma steikjeomn - ca 200-210 i 10-12-15 minutt.


Det vanskelege valet her er sjølvsagt om du skal ha mjølkesjokolade eller mørk sjokolade. Det kan bli for søtt med mjølkesjokolade og då tykkjest mørk sjokolade å vera eit godt alternativ. 
Det luraste er sjølvsagt å laga dobbel porsjon og la halvparten få mørk og den andre halvparten få mjølkesjokolade, eg plar gjera det.

Omsetjing  til fransk

Leksa mi til fredag er forresten å omsetja ei oppskrift til fransk og eg jobber hardt med bolleoppskrifta mi nå - utan sjokolade, men med rosiner - meir klassisk det. Første tenkte eg på å omsetje ei kransekakeoppskrift til fransk, men droppa det. Det finst faktisk fleire oppskrifter på kransekake eller kransekage på fransk på nettet, men dei manglar den der med å varme opp deigen til du svir knokane og eg anar ikkje korleis eg skal uttrykkje noko slikt på fransk..
Eg er nesten ferdig med oppskrifta mi, men finn ikkje hjortetakksalt i butikken og har tenkt å droppa det. Dei har ikkje noko heilt tilsvarande bollar her i Belgia så her snakkar vi eksport av matkultur.

Fargar, blomar og slikt

Tulipanar

Tulipanar også, velja farge på tulipanar kan vera skrekkeleg vanskeleg inn i mellom. I helga blei dei slik som på bildet sjølv om eg ikkje er kjempebegeistra for raudt og gult saman.

Dei vanskelege vala

-for oss nå handlar mykje om tenåringen og skuleval. Vi håper at anken til Utdanningsdirektoratet/Kunnskapsdepartementet skal gå gjennom slik at ho kan fortsetje på SSB på norsk vidaregåande skule.
  Alternativa vi har elles er vidaregåande skule i Noreg, internasjonal skule her (high school med nokre IB-fag) eller svensk gymnas, med svensk som framandspråk på SSB.

Vi veit ikkje heilt ennå, vi undersøkjer alternativa og må prøva å bestemma oss om ikkje så lenge.